Roofvogels Fotograferen: 20 tips met voorbeeldfoto's
Koekje erbij?
Roofvogels fotograferen: 20 Tips & Inspiratie

Roofvogels en uilen spreken bij veel mensen tot de verbeelding. Het zijn perfecte jagers die ultiem zijn uitgerust voor de strijd.

Denk maar eens aan de behendige boomvalk die zwaluws en libelles uit de lucht pakt. Of onze grootste roofvogel, de zeearend met een spanwijdte van ruim 2 meter. De kiekendief die over het veld zweeft. De vertrouwde buizerd die je altijd wel ergens op een paaltje ziet zitten. De mysterieuze uilen die s’nachts over het luchtruim heersen. En tot slot de slechtvalk. Het snelste dier ter wereld. Nederland is rijk aan deze prachtige vogels. Met zo’n 13 soorten roofvogels en 6 soorten uilen (buiten de dwaalgasten). Buiten dat ze prachtig zijn, zijn roofvogels vaak erg schuw en moeilijk te benaderen. En ook in de dierentuin of tijdens een roofvogelshow is het een hele uitdaging om ze treffend in beeld te krijgen. Hieronder tips om ze mooi te fotograferen. 

Voor je verder leest raad ik je trouwens aan om Gratis het boek De 10 Bouwstenen van Betere Fotografie te downloaden >>> (klik op de gele tekst). Ontdek de 10 onmisbare stappen voor betere fotografie, mijn allerbeste aankoopadvies over de Creatieve Lens (betaalbaar en 100% onafhankelijk), voorkom een miskoop door aankoopadviezen, tips over techniek en boordevol inspirerende foto’s met uitleg erbij.

1. Lens & apparatuur

Het blijft een flinke uitdaging om in de buurt te komen van roofvogels. Hoewel de meeste vrij groot zijn blijven ze vaak ver weg zitten. Bij wilde roofvogels is een lens met een brandpuntafstand van minimaal 300mm wel aan te raden. Bij vogels in een park of tijdens een show kun je af met een kortere brandpuntafstand. Verder is het goed om een monopod en/of rijstzak te hebben voor stabiliteit en flexibiliteit. Sommige compactcamera’s hebben een heel groot zoombereik en zijn daardoor ook te gebruiken voor vogels.

Amerikaanse Zeearend in de vlucht vliegend fotograferen

Amerikaanse Zeearend komt naar beneden zetten…  2,3 meter door de lucht…

2. Goede voorbereiding is het halve werk

Zorg dat de accu’s opgeladen zijn en de geheugenkaartjes leeg. Ga goed voorbereid op pad. Kijk van te voren naar het weerbericht. Regent het neem dan een regenhoes mee, regenkleding en eventueel een vuilniszak om op te liggen. Wordt het heel koud zorg dan voor goede warme kleding. Je zit vaak lang stil. Ook is het handig om eerst op andere vogels te oefenen die makkelijker te fotograferen zijn. Zo ben je beter voorbereid als het moment daar is.

3. Kennis

Als je roofvogels in het wild wilt zien en fotograferen is kennis heel belangrijk. Koop bij voorkeur een fijne vogel(zak)gids waar veel informatie in te vinden is. Roofvogels (behalve uilen) jagen overdag en meestal op of bij een open veld of bosrand. Roofvogels als sperwer en havik zijn ook veelal te zien in stadsparken en/of in tuinen. Uilen jagen meestal in de schemer en ’s nachts. De meeste roofvogels en uilen hebben een vast territorium en jachtgebied waar ze het hele jaar verblijven.

4. Gedrag 

Het gedrag van roofvogels is anders dan van andere vogels. Zo zijn ze doorgaans een stuk meer op hun hoede. Door hun scherpe blik wordt een mens snel gezien. Net als bij mensen hebben roofvogels allemaal een ander karakter. Zo zal de een zich makkelijker laten fotograferen en de ander veel wantrouwiger zijn. In de winter zijn er bijvoorbeeld veel vogels die uit het noorden hier naartoe komen. Deze zijn geen mensen gewend en een stuk minder schuw. Je kunt ze meestal goed benaderen. Als je merkt dat een vogel bang is of op zijn hoede, ga er dan niet achteraan jagen maar zoek een andere vogel die meer toelaat. Geen dier wordt graag achterna gezeten of gestalkt.

Torenvalk fotografie

Torenvalk in mooi licht. Foto: Ramona Falkenreck

5. Patronen

Roofvogels hebben net als alle dieren vaste patronen. Als je vaker in het veld bent leer je deze patronen herkennen en kun je er op inspelen. Zoals een kiekendief die iedere dag hetzelfde veldje afscant op zoek naar een prooi. Of een sperwer die vaak in het zelfde park komt jagen.

6. Let op sporen

Sporen kunnen je veel vertellen en helpen om roofvogels te vinden. Zo kun je aan braakballen (onverteerde delen van prooien die weer uitgebraakt worden) zien dat er ergens uilen zitten. Staat er een paaltje in het veld waar veel poep op zit mag je er zeker van zijn dat dit een favoriet uitkijkpunt is om te jagen en dat de vogel hier vaker zit.

7. Zoek het dichtbij huis

Meestal hoef je niet ver weg om in aanraking te komen met roofvogels. Ze kunnen zelfs een bezoek brengen aan je tuin. Als je voer ophangt voor kleine vogeltjes is dit een tafeltje-dekje voor een sperwer of havik. Bij de meeste weilanden en polders kun je biddende torenvalken zien of een buizerd op een paaltje. En zo zitten ransuilen in de winter vaak samen in de boom te slapen. Soms zelfs midden in een woonwijk. In de stadsparken kun je bosuil, sperwer en havik zien.

Begin dichtbij huis en leer de vogels zo goed kennen. Het voordeel is ook dat je dichtbij huis makkelijker wat vaker kunt gaan polsen.

Havik roofvogels fotograferen

Havik, wat een vleugelpartij… Foto: Ramona Falkenreck

8. Beste tijd

Roofvogels zijn relatief schuwe dieren. Het beste is om op plekken te kijken waar het rustig is. Bij voorkeur in de vroege ochtend of de avond. Dan is het licht op z’n mooist en zijn veel vogels op pad om te jagen. Wat roofvogels (en uilen) betreft zijn eigenlijk alle seizoenen wel goed om foto’s te maken. Echter in de winter is het voedsel schaarser en zijn er meer roofvogels uit het noorden in ons land. Dit maakt dat ze minder schuw zijn en dus makkelijker te fotograferen.

9. Nesten

Voor met name torenvalken worden nogal eens nestkasten geplaatst. Dit zijn grote kasten die voor de helft open zijn. Meestal hangen ze aan een boom of aan een paal. Vooral boeren hangen vaak van deze kasten op omdat de valken de muizen bestrijden. Ook voor steenuilen en kerkuilen worden regelmatig kasten opgehangen.

Ontdek je een nestkast, dan kun je aan prooiresten en poep zien of deze gebruikt wordt.

Wordt deze gebruikt dan weet je ook zeker dat de vogel in de buurt van de kast zal zijn en daar jaagt. Dit is een goede manier om een roofvogel te vinden.

Ook de (uitgevlogen) jongen fotograferen is een feest. Observeer een nest een tijdje zodat je weet wanneer de jongen er uit zijn. Jonge vogels zijn niet alleen erg aandoenlijk en leuk, ze zijn ook nog eens een stuk minder schuw. En misschien komt pa of ma wel een muis voeren. Mooie momenten gegarandeerd dus. Je kunt ook nesten in de boom vinden van een buizerd of havik enz. Ook dan weet je dat de ouders in de buurt zullen zijn en is de kans om ze te zien groter. Wel geldt: kom nooit té dicht bij een nest! Hou altijd flinke afstand van een nest, vooral als er jongen zijn. Vogels als buizerd kunnen agressief reageren en op je hoofd pikken. Als je merkt dat de ouders en/of jongen in paniek raken dan betekent dat dat je te dicht bij bent. Ga dan rustig weg. Verstoor ze nooit!

Amerikaanse Zeearend fotograferen

Portret van Amerikaanse zeearend. Wat een details en uitstraling hebben ze… Foto: Ramona Ralkenreck

10. Heb geduld

Zoals bij alle dieren is het ook bij roofvogels erg belangrijk om geduld te hebben. Als je een roofvogel in het vizier hebt kan het nog een hele tijd duren voordat er actie plaatsvindt. Ze zitten soms meer dan een uur stil. Of het kan een hele tijd duren voordat ze dichter bij komen. Het mooiste is natuurlijk als je een jachtactie vast kunt leggen. Dit betekent vaak lang wachten. Geef niet op. Het zal wel gebeuren dat je teleurgesteld en met niks naar huis gaat. En het kan zeker een tijdje duren voordat je succes hebt. Maar het is het zeker waard om door te zetten en die geweldige foto te maken.

11. Pak het moment

Roofvogels zijn meestal erg snel. Vooral als ze een prooi pakken. Vaak is het een toevallige ontmoeting. Het gaat in een flits en voor je het weet is de actie voorbij en de vogel gevlogen. Wees niet nonchalant en zorg van tevoren dat de camera goed staat ingesteld. Zorg dat je vertrouwd bent met je camera en weet hoe je deze instelt. Zorg dat je instellingen zo zijn dat je al klaar bent voor actie.  Je kan dan snel reageren en je voorkomt teleurstelling omdat de belichting niet goed was op dat ene bijzondere moment.

Havik roofvogelfotografie

Onvriendelijke havik. Foto: Ramona Falkenreck

12. Vliegen of stilzitten

Roofvogels en uilen kun je op verschillende manieren in beeld brengen. Vliegende roofvogels zijn vaak goed te fotograferen. Denk maar aan een buizerd die boven je zweeft en een biddende torenvalk. Let altijd op de belichting en overbelicht de foto indien nodig om een silhouet te voorkomen als je dat niet wil (de licht is vaak veel lichter).. Vaak zitten roofvogels en uilen ook stil om te rusten of op de uitkijk voor een prooi. De echte actiefoto’s maak je vooral tijdens de jacht.

13. Actie
Voor vlieg- en actiefoto’s heb je uiteraard een snelle sluitertijd nodig. Oefen hiermee. Probeer ook eens een langzamere sluitertijd zodat je de beweging in de vleugels ziet. Dit kan bijvoorbeeld mooi bij een biddende torenvalk waarbij de staart en vleugels in beweging zijn terwijl de kop perfect stil hangt.

14. Weer of geen weer

Ook met regen kun je prachtige foto’s maken. Roofvogels zitten dan juist vaak stil op een vaste plek. Ze doen soms hun vleugels wijd om het water over zich heen te laten stromen. Dit zijn prachtige momenten. Vooral het fotograferen vanuit een auto is dan een goede manier. Ook als er veel wind staat blijven ze meestal laag bij de grond of op een paaltje zitten. Bij warm weer maken roofvogels graag gebruik van de thermiek en zijn ze veel in de lucht.

Amerikaanse zeearend fotograferen

Meneer heeft honger… Nominee Photocontest 2014 Category Zoo Photography. 

15. De perfecte rijdende schuilhut

Zoals gezegd zijn roofvogels vaak schuw en erg op hun hoede. De kans dat je een goede foto maakt vanuit een auto is vele malen groter. Vaak zijn ze auto’s gewend. Het kan verstandig zijn om een camouflagenet aan je raam te hangen als je stil staat. Dan kan de vogel je helemaal niet meer zien. Roofvogels hebben een superscherpe blik.

Ze schrikken dus eerder van mensen dan van auto’s. Probeer dus niet herkend te worden als mens.

Ga bij een bekende plek staan waarvan je weet dat de vogel er vaak zit. Of rij rond en kruip voorzichtig dichterbij met de auto als je een roofvogel spot. Het is verstandig om niet plotseling te remmen maar de auto uit te laten rollen. Dat geeft de meeste kans dat de vogel blijft zitten. Een rijstzak is belangrijk voor stabiliteit als je vanuit een auto fotografeert. Je kunt ook met een (donker) kussentje werken zolang het stabiel is. Maak geen plotselinge bewegingen en steek je lens rustig uit het raam.

Torenvalk-roovogels

Torenvalk in flight. Foto: Ramona  Falkenreck…

16. Camouflage
Roofvogels hebben een fenomenaal zicht. Ze zien meer kleuren dan wij mensen en kunnen soms op kilometers afstand hun prooi perfect scherp onderscheiden. Dit wetende is het verstandig om je in het veld te camoufleren. Zeker bij de meest schuwe roofvogels maak je anders erg weinig kans op een foto. Draag sowieso gedekte kleren die niet te fel zijn en in de omgeving passen. Daarnaast kun je onder een camouflagenet gaan zitten of een camouflagetentje gebruiken.

17. Kijkhutten

Een hele goede manier om roofvogels te zien en fotograferen is vanuit een vogelkijkhut. In een openbare hut is de kans om een roofvogel te zien al vrij groot. Maar als je echt een grote kans wilt maken is het een aanrader om een privé hut te huren. Als je op Internet zoekt kom je al gauw verschillende hutten tegen waar je verschillende roofvogels en/of uilen kunt treffen. Er zijn speciale hutten die afgestemd zijn op een bepaalde soort. Soms wordt er zelfs een prooi neergelegd om de vogel te stimuleren om voor de hut te komen. Vaak is er een waterbak waar ze komen drinken of badderen. Er zijn maar weinig andere kansen en mogelijkheden om zo dichtbij een wilde roofvogel te komen.

Steenuil

Steenuil zit er als een koning bij met zojuist gevangen muis… Foto: Ramona Falkenreck

18. Klikken en nog eens klikken

De meeste momenten met roofvogels gaan in een flits. Wees dus niet te bescheiden met foto’s maken. Zet je camera op de burtst modus en maak veel beelden. Zo veel als je kan in dat ene korte moment. Des te meer kans dat die ene geweldige foto er bij zit.

19. Weetjes over roofvogels…

– Bij roofvogels en uilen is het vrouwtje altijd groter dan het mannetje.

– Torenvalken kunnen ultraviolet licht zien en zo muizen via hun urinesporen vinden. Dat doen ze door te bidden. Bidden is op één plek stilhangen. Dit is een perfecte kans om een torenvalk in de (v)lucht te fotograferen.

– In de winterperiode zie je vaak buizerds in de berm zitten. Dit doen ze niet voor muizen. In de winter eten ze regelmatig regenwormen. Let hierop. Het is een mooi beeld als een buizerd een worm uit de grond trekt.

– Je kunt aan de ogen van uilen zien wanneer ze actief zijn. Gele ogen, zoals de steenuil en velduil, betekend dat de vogels dagactief zijn en in de schemering. Oranje ogen, zoals de ransuil en oehoe, wil zeggen dat de vogels voornamelijk in de schemer jagen. Donkere ogen, zoals de bosuil en de kerkuil, geeft aan dat deze vogels alleen in de nacht jagen bij complete duisternis.

– Onze grootste roofvogel, de zeearend, broedt pas sinds een aantal jaar in ons land. Ze eten, buiten vis, vooral veel aas (dode dieren). Deze machtige roofvogels zijn behoorlijk schuw en niet makkelijk te benaderen. Ze worden ook wel “vliegende deur” genoemd vanwege hun enorme spanwijdte van meer dan 2 meter. Goede plekken om deze vogels te zien zijn de oostvaardersplassen, lepelaarsplassen, lauwersmeergebied en de biesbosch.

– Jonge uilen verlaten het nest nog voor ze goed kunnen vliegen. Dit noemen we “takkelingen”. Ze lijken onhandig maar ze kunnen uitstekend klimmen. Met hoge piepgeluidjes blijven ze in contact met elkaar en hun ouders. Als je veel gelukt hebt kun je dit zelfs in een stadspark treffen. Een prachtige kans om foto’s te maken. Blijf wel op afstand! Anders kunnen de ouders agressief reageren.

– In de polder en vooral boven rietvelden zweven vaak kiekendieven. Door hun langzame glijvluchten zijn ze relatief makkelijk te volgen. Let op of je een paartje kunt ontdekken of een kiekendief met jongen. Vaak wordt er dan in de vlucht een prooioverdracht gedaan. Spectaculaire vliegbeelden gegarandeerd!

Steenuil

Steenuil houdt ’t in de gaten… Foto: Ramona Falkenreck

20. Special: Fotograferen van roofvogelshows

Op vele plekken in het land worden roofvogelshows aangeboden door professionele valkeniers. In veel dierenparken en ook in sommige natuurparken. Soms op locatie bij een kasteel of iets dergelijks. Of deze shows diervriendelijk zijn staat al lang ter discussie. In ieder geval is het wel een goede manier om dicht bij deze prachtige dieren te komen en ze te fotograferen.

Vliegbeelden
Het mooiste is om roofvogels in de vlucht vast te leggen. Dat is ook gelijk een uitdaging. Gelukkig krijg je hier veel kansen voor tijdens een roofvogelshow. De valkenier laat vaak verschillende roofvogels en uilen over het publiek vliegen. De ene soort vliegt langzamer, zoals grote uilen en gieren, en de andere weer sneller. Zorg dat je op een goede plek zit en dat de zon in je rug is. Het is belangrijk bij vluchtfoto’s dat de hele vogel mooi belicht wordt door de zon. Als er veel licht is heb je ook een snellere sluitertijd. Ook met bewolkt weer kun je mooie foto’s maken, maar dan is het wat lastiger met de sluitertijd. Het zorgt wel voor mooi zacht licht.

In de praktijk
Bij een roofvogelshow heb je vaak genoeg aan een 200mm á 300mm lens. Voor vliegbeelden is dit prima te doen. Een lens met een groter brandpuntafstand zou zelfs nadelig kunnen zijn omdat de vogel dan nog moeilijker te volgen is in de vlucht. Zet bij voorkeur je camera op een automatische stand zoals AV (diafragmavoorkeuze). Zo kun je snel reageren. Zet je camera op continu focus zodat je automatisch blijft scherpstellen op de vogel. En gebruik “burst” modus om veel foto’s achter elkaar te maken. Zo vergroot je de kans op een geslaagde foto. Stel scherp op de vogel als hij nog stil zit en volg hem in de vlucht. Dit is een uitdaging en vereist wat oefening maar het gaat steeds makkelijker. Sta nooit op tijdens een show. Tenzij de valkenier anders aangeeft.

Let op storende elementen
Kijk voordat je gaat zitten of je een mooie rustige achtergrond hebt. Of in ieder geval voor een groot deel. Gelukkig werken valkeniers steeds meer met natuurlijke takken in plaats van de onnatuurlijke met kunstgras beplakte palen. De vogels zitten ook wel eens op de grond. Dat is ook een mooie kans op een natuurlijk uitziende omgeving.

Eye to eye
Stel scherp op de prachtige en uitzonderlijke ogen van de roofvogel. Dit geeft je een sprekende foto. Zorg bij voorkeur dat je altijd ruimte overhoudt in de richting waarin de vogel kijkt. Tijdens een show wil je geen storende elementen op de foto zoals de leren handschoen van de valkenier. Om het meeste uit dit moment te halen kun je prima aan de slag met mooie portretten. Wees creatief. Zet ook een deel van het lijf er op of zoom juist in op de ogen en snavel om mooie details te laten zien. Portretten komen het best tot hun recht met een rustige achtergrond.

Wat je na de show doet
Als de show is afgelopen blijft de valkenier meestal nog even staan met een of meer vogels. Dit is een mooi moment om naar hem/haar toe te gaan en te vragen of je nog wat close-up foto’s mag maken.


Ontvang nu gratis het Boek de 10 Bouwstenen van Betere Fotografie

Download-Gratis-2-Ebooks-Fotografie-zonder-button

Gratis downloaden >>> (klik op de gele tekst)

  • In deze 10 onmisbare stappen naar betere fotografie
  • Gewoon duidelijk taal & overzichtelijk
  • 50+ pagina’s waardevolle tips
  • Inspirerende foto’s met uitleg erbij
  • Ontdek de “Creatieve Lens” die ik iedere beginner aanraad (betaalbaar!)
  • Sfeervolle voorbeeldfoto’s, met deze lens gemaakt
  • Geldbesparende aanraders/afraders over camera’s & lenzen: 100% onafhankelijk

Bekijk ook deze artikelen 


Laat onderaan een leuke reactie achter of stel een vraag

Scroll naar beneden. 

  • Vragen over apparatuur? Ik reageer persoonlijk op jouw vraag en ben 100% onafhankelijk als het om apparatuur gaat. Er is geen belang bij wat jij koopt.
  • Geef even wat informatie: je camera en lenzen die je hebt, wat je wil fotograferen en in welke omstandigheden (ook binnen?) en wat je budget ongeveer is.
Over de schrijver
Joris Dijkema (1983) is de eigenaar en fotografiedocent van Kijk & Zie Fotoschool. Ook is hij de auteur van de gratis E-books De 10 Bouwstenen van Betere Fotografie en Ontdek de Creatieve lens die meer dan 15.000 keer zijn gedownload. Joris houdt zich fulltime bezig om mensen te leren fotograferen. Joris is een gevoelsmens. Met zijn beelden brengt hij over wat hem raakt. Van nature is Joris geen technische man. Joris begrijpt daardoor goed wat mensen moeilijk vinden en weet door jarenlange ervaring hoe hij fotografie duidelijk uitlegt, in heldere taal en met inspirerende beelden. In (inter)nationale fotowedstrijden won Joris diverse prijzen & nominaties.
Reactie plaatsen